۲۶۶۴۴۰۵۳ ۰۲۱

تهران ، خیابان شریعتی، بالاتر از تقاطع ظفر، کوچه صادقیان، ساختمان پزشکان پارس

Pericardial effusion

درمان پريكارديال افيوژن

آنچه می خوانید...

پریکاردیال افیوژن چیست؟

افیوژن پریکارد تجمع بیش از حد مایع در ساختار دولایه و کیسه مانند در اطراف قلب (پریکارد) است. فضای بین این لایه ها معمولا حاوی لایه ای نازک از مایع است. اما اگر پریکارد آسیب دیده باشد، التهاب حاصل می تواند منجر به تولید مایع اضافی شود.

مایعات همچنین می توانند در اطراف قلب بدون التهاب و در اثر خونریزی مربوط به سرطان یا پس از ضربه به قفسه سینه جمع شوند. پریکاردیال افیوژن می تواند بر قلب فشار وارد کند و بر عملکرد قلب تأثیر بگذارد. این عارضه در صورت عدم درمان، ممکن است در موارد شدید منجر به نارسایی قلبی یا مرگ شود.

تشخیص پریکاردیال افیوژن

برای تشخیص پریکاردیال افیوژن، پزشک متخصص معمولاً معاینه ای فیزیکی انجام می دهد و در مورد علائم و سابقه پزشکی شما سؤالاتی می پرسد. همچنین احتمالاً با گوشی پزشکی به صدای قلب شما گوش دهد. در صورتی که مشکوک به پریکاردیال افیوژن باشید، آزمایشات پزشکی به تشخیص قطعی آن کمک می کند. مطالب بیشتر درباره آنژوگرافی قلب را در مقاله بعدی بخوانید.

آزمایشات

آزمایشات مربوط به تشخیص پریکاردیال افیوژن عبارتند از:

اکوکاردیاگرام یا اکو قلب:

در این روش از امواج صوتی برای ایجاد تصاویر قلب در حال حرکت استفاده می شود. اکوکاردیوگرام حفره های قلب و مقدار پمپاژ خون توسط قلب را نشان می دهد. این آزمایش می تواند به تعیین میزان مایع بین دو لایه پریکارد کمک کند. همچنین ممکن است کاهش عملکرد قلب را به دلیل فشار بر قلب نشان دهد (تامپوناد).

الکتروکاردیوگرافی یا نوار قلب (  ECG یا EKG ):

این آزمایش سریع و بدون درد فعالیت الکتریکی قلب را اندازه گیری می کند. در این آزمایش الکترود های کوچکی بر روی قفسه سینه و گاهی اوقات بازوها و پاها می چسبند. سپس سیم ها الکترودها را به یک کامپیوتر متصل می کنند که نتایج آزمایش را نمایش می دهد. متخصص قلب عموما در نوار قلب به دنبال نشانه ای از تامپوناد قلبی است.

عکس از قفسه ی سینه با اشعه ی ایکس:

پزشک شما با تصویر اشعه ایکس از قفسه سینه پزشک می تواند اندازه و شکل قلب را بررسی کند. اگر افیوژن بزرگ باشد، رادیوگرافی قفسه سینه ممکن است علائم بزرگی قلب را نیز نشان دهد. بیماری های دریچه قلب را در این مقاله بخوانید.

افیوژن پریکارد می تواند از طریق سی تی اسکن و ام آر آی نیز تشخیص داده شود اما این روش ها چندان رایج نیستند.

درمان پریکاردیال افیوژن

درمان پریکاردیال افیوژن به عوامل مختلفی بستگی دارد. این عوامل عبارتند از:

  • میزان تجمع مایعات
  • دلیل پریکاردیال افیوژن
  • وجود یا خطر تامپوناد قلبی

داروها

اگر مبتلا به تامپوناد قلبی نیستید  یا خطرابتلا به تامپوناد قلبی شما را تهدید نمی کند، پزشک شما ممکن است یکی از داروهای زیر را برای درمان التهاب پریکارد تجویز کند:

  • آسپرین
  • داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن
  • کلشی سین
  • یک کورتیکواستروئید، مانند پردنیزون

جراحی یا سایر درمان ها

درصورتی که داروها بر پریکاردیال افیوژن تاثیری نداشته باشند، یک افیوژن بزرگ باعث ایجاد علائم و افزایش خطر تامپوناد قلبی شود و یا به تامپوناد قلبی مبتلا باشید، پزشک شما ممکن است در برخی مواقع روش های مختلفی را برای تخلیه ی پریکارد تجویز کند.

روش های جراحی پریکاردیال افیوژن عبارتند از:

تخلیه مایعات (پریکاردیوسنتز):

دراین روش، جراح متخصص از یک سوزن برای ورود به فضای پریکارد استفاده کرده و سپس یک لوله کوچک (کاتتر) را برای تخلیه مایع وارد می کند. علاوه بر این در این جراحی از تکنیک های تصویر برداری مانند اکو قلب برای برای پیش بردن جراحی استفاده می شود. درباره بیماری های مادرزادی قلب در مقاله بعدی بخوانید.

لوله ی نازکی که به فضای پریکارد وارد می شود معمولا برای چند روز باقی می ماند تا از تجمع مجدد مایع در فضای پریکارد در آینده جلوگیری کند. این لوله زمانی خارج می شود که مایه به طور کامل تخلیه شده باشد و دیگر جمع نشود.

جراحی قلب باز:

اگر خونریزی در پریکارد به خصوص به دلیل جراحی قلب یا سایر عوامل پیچیده وجود داشته باشد، ، ممکن است از جراحی قلب باز برای تخلیه پریکارد و ترمیم هرگونه آسیب استفاده شود. گاهی اوقات ممکن است جراح  مجرایی را ایجاد کند تا مایع در صورت نیاز به حفره ی شکمی تخلیه شده و در آن قسمت جذب شود.

برداشتن پریکارد (پریکاردکتومی):

اگر با وجود روش‌های تخلیه ای، افیوژن پریکارد بهبود نیابد، جراح ممکن است برداشتن کلی یا بخشی از پریکارد را توصیه کند. درباره فشار خون بخوانید.

عوارض و مشکلات احتمالی ناشی از درمان

عوارض جانبی احتمالی در درمان افیوژن پریکارد به شدت به درمان یا داروهایی که دریافت می کنید بستگی دارد. پزشک متخصص شما بهترین فردی است که می‌تواند در مورد عوارض جانبی احتمالی داروهایی که مصرف می‌کنید به شما توضیح دهد زیرا می تواند با توجه به شرایط شما اطلاعات مورد نیاز را در اختیارتان بگذارد.

یکی از عارضه های احتمالی ناشی از درمان پریکاردیال افیوژن  سندرم رفع فشار پریکارد است که به هنگام جراحی به وجود می آید. اگرچه این عارضه چندان شایع نیست، اما می تواند خطرناک و کشنده باشد. این عارضه معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که خروج مایع از یک افیوژن بزرگ خیلی سریع اتفاق می‌افتد. برای جلوگیری از این امر، جراح شما افیوژن را آهسته تر تخلیه کند.

1.https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pericardial-effusion/symptoms-causes/syc-20353720#:~:text=Pericardial%20effusion%20(per%2De%2D,a%20thin%20layer%20of%20fluid.

2. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pericardial-effusion/diagnosis-treatment/drc-20353724

3. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17351-pericardial-effusion

دکتر یاسمین افسری

متخصص بیماری های قلب و عروق
بورد تخصصی
آنژیوگرافی - اکوکاردیوگرافی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *